History of Pashtuns,part 4

پښتانه ساک يا اساک دي ؟ څلورمه برخه 

په دريمې برخې کښې مو د ساکو د ژوند ژواک په حقله  لږ شان بحث کړے وو ـ خو د دې ساکو په حقله  ډيرو مورخينو په خپلو ليکنو کښې څه نه څه وٸيلي  دي ـ يو دوه يوناني موخين چې سترابون او هيکاتي د دې ساکو د ژوند ژواک په حقله ليکي :_

مساګيت واٸي  چې د دوٸ يوه برخه په غرونو کښې ژوند کوي بله په دشتو کښې ،دريمه په هغو درو کښې چې سيندونو جوړې کړې دي ـ څلورمه د دغه سيندونو ټاپو ګانو کښې ـ 

د عبادت يا مذهب په حقله  ٸې ليکي:

دوٸ يوازې د نمر نمانځنه کوي چې هغه ته اسونه قربانوي ـ

د ښځو په حقله  ٸې ليکي :

دوٸ که څه هم يوه يوه ښځه لري خو د نورو ښځو سره هم څرګند ډول رابطه لرلے شي ـ

د مړو په حقله  ليکي:

دوٸ هغه مړينه  ډيره مبارکه ګڼي چې انسان زوړ شي او روستو د پسونو سره ټوټې ټوټې شي ـ  له بيمارو نه مړه کسان د ناپاکو ناوړو په صفت يادوي او ځناورو ته ٸې  اچوي ـ 

د سوارو په حقله  ٸې واٸي :

هغو د جګرې ښه سواره  دې او په ليندو ،تورو ،زغرو او د مسو په تبرونو ښه مسلح دي ـ د جګرې په وخت کښې د سرو زرو ملا وستني او مټ وندي تړي ـ د اسونو واګې ٸې په سرو زرو ښکلې  شوي دي ـ

مخکښې  ٸې د خوراک لباس په حقله  ليکي :

هغه مساګيت  چې په ټاپوګانو کښې اوسي خوراک ٸې د ونو بوټو نيلې او ځنګلي ميوې دي ـ ځکه  چې کروندې نه لري ـ لباس ٸې د ونو پوټکي دي دوٸ رمې نه لري ـ

هغه چې په واديګانو او دروکې اوسي خوراک ٸې کبان ،لباس ٸې د اوبو د خوګانو پوستکي دي ـ

په غرونو کښې د اوسيدونکو ٸې ځنګلي ميوې دي ـ هغوي د ميږو رمې هم لري چې نه ٸې حلالوي بلکښې  وړو او شيدو دپاره ٸې  ساتي ـ دوٸ خپلې جامې د داسې بوټو په نښتيځ رنګوې چې برګې وي او ډير وخت خپلا ځلا ساتي ـ 

په دښتو کښې مساګيت  زمکې لري خو نه ٸې ابادوي ـ خوراک ٸې د پسونو او کبانو غوښې دي او د ژوتد ډول ٸې کوچ او ليږد دے ـ

د عادتونو په حقله  ٸې ليکي :

دغه ټول ساک د ژوند يو ډول او طرز لري ـ د مړېنو اجتماعي اخلاق او د ژوند چارې ٸې يو شان دي ـ هره قبيله ٸې د پرديو سره دوه مخې ،وحشي او جګړه ماره ده او په خپلو کښې سره سپين زړي او رښتوني دي ـ (افغانستان په اوستا کې)

يو بل مورخ هيروډوټس  په خپل کتاب کې د دې ساکو په حقله  ليکي :

دا خانه بدوش خلق د کر کيلې نه نا اشنا وو  او څاروي به يې ساتل ـ دوٸ کلي ښارونه او کلاګانۍ نه لري د اسونو په ګاډو کې ګرځيدل ـ چې هم دغه د دوٸ کورونه  وو ـ

د دوٸ عادت ډير ګنده وو لمبل به يې هيچرې هم نه ـ د مخامخ جنګ په ځاے دوٸ د دښمن نه په اسونو چورليدل او غشي به يې ويشتل ـ د اس دپاسه په ناسته غشي چلول د دوٸ ډير ښه زده وو ـ د مظاهر عبادت به يې کولو ـ د سرو زرو کالي به يې جوړول او اسونو ته به يې هم د سرو زرو کالي اچول ـ

داسې نورو هم ډيرو مورخينو د دوٸ د ژوند ژواک په حقله  ډير څه ليکلي دي ـ او مخکښې  ليکنو کښې مو دا څرګنده کړې هم دا چې د دې خلقو اصل ځاے باختر امو سيند او سردرياب وو ـ خو دا خلق د نورو ارياٶ نه بلکل بدل وو دوٸ خانه بدوش وو او د دوٸ ګاونډيان زراعت کار ـ د دوٸ عقاٸد د رګ ويد سره نژدو وې او د زراعت  کارو د اوستا سره ـ دا خانه بدوش يعني اساک يا ساک د دې زراعت  کارو غټ دښمنان وو او يوازې د دوٸ نه بلکښې  د دوٸ د مذهب يعني زردښتي مذهب هم ځکه چې دې خلقو خپل عقاٸد د زردشتي مذهب په مقابل کې لرغوني ګڼل ـ 

انشا ء الله که ژوند وو نو په اخري برخه کښې به د دې ساکو د پښتنو سره يو والے څرګند کړو بلکښې  څرګند شول هم ـ دا به اوګورو چې پوهان دوٸ او پښتانه څنګه او ولې يو خلق ګڼلي دي ـ

انشاءالله  نور بيا ـ ـ ـ 

نور اپريدے