Aryana, The Cradle Of Ancient Cultures And Civilization. Pashto Blog

 Aryana, The Cradle Of Ancient Cultures And Civilization. Pashto Blog

آريانا د لرغونو کلتورونو لاره 

د پیړیو په اوږدو کې هویتونو، کلتورونو، تمدونونو، توکمونو، مذهبونو او تنوع باورونو د تاريخ باب رامینځته کړی چې د دې هېواد لرغوني او بډايه کلتوري میراث څرګندوي.

نننى افغانستان د لسو زرو څخه د زیاتو مهمو لرغونو اثارو په درلودلو سره په نړۍ کې له مصر وروسته دوهم بډایه هېواد او ارزښتناکه لرغونې خزانه ده. 

د افغانستان د تاریخ لنډیز

#لرغوني_دوره

د هندوکش په شمالي سیمو کې د ډبرې دوره (له څلور ﺯرو څخه تر سلو‌ ﺯرو کاله وړاندې) 

په نیمروز کې د برونزو يا د مفرغ دوره او د نیا-ایلامایټ کلتور (3200-1800مخکې له ﺯېږديزه) 

د برونزو/مفرغو دوره او د سیند د دره تمدن په منډیګک، کندهار کې (3200-1800 م/ﺯ) 

د برونز/مفرغو دوره او د افغانستان په شمال کې د امو سیند تمدن (2100-1800 م/ﺯ) 

د نوې برونزو او اوسپنې دوره او د مختلفو قبیلو راتګ اوسنې افغانستان ته (1700-700 م/ﺯ) 

د ماد يا د ماديانو واکمنۍ (728-550 م/ﺯ) 

د هخامنشيانو واکمنۍ (330-550 م/ﺯ) 

د سلوکيانو واکمنۍ (330-150 م/ﺯ) 

د موريانو واکمنۍ (305-180 م/ﺯ)

د يوناني باختر/بلخ واکمنۍ (256-125 م/ﺯ) 

د يوناني هند واکمنۍ (180-130 م/ﺯ)

د اشکانيانو يا د پارتانو واکمنۍ (160 م/ﺯ - 225 ﺯ)

د ساکانو واکمنۍ (90-20 م/ﺯ)

د سورن واکمنۍ (20 م/ﺯ- 76 ﺯ)

د کوشانيانو واکمنۍ (135م/ﺯ- 248 ﺯ)

د ساسانيانو واکمنۍ (230- 565 ﺯ)

د کوشاني ساسانيانو واکمنۍ (248-410 ﺯ)

د کيداريانو واکمنۍ ( 320- 465 ﺯ)

د هفتاليانو واکمنۍ (410-557 ﺯ)

د کابل شاهانو واکمنۍ (565-879 ﺯ)

#منځنۍ_دوره

خلفاى راشدین (642–641 ﺯ)

د امویانو واکمنۍ (661–750 ﺯ)

د عباسیانو اکمنۍ (750–821 ﺯ)

د طاهریانو واکمنۍ (821–873 ﺯ)

د صفاریانو واکمنۍ  (863–900 ﺯ)

د سامانیانو واکمنۍ (875–999‌ ﺯ)

د غزنویان واکمنۍ (963–1187 ﺯ)

د سلجوقیانو واکمنۍ (1037–1191 ﺯ)

د غوریانو واکمنۍ (1149–1212 ﺯ)

د خوارزمشاهانو واکمنۍ (1077–1231 ﺯ)

د غلجيانو واکمنۍ (1316 ﺯ)

د مغلو واکمنۍ (1258–1353 ﺯ)

د کرتیانو واکمنۍ (1254–1381 ﺯ)

د چغتايان واکمنۍ (1330-1381 ﺯ)

د لوديانو او سوريانو واکمنۍ (1486-1545 ﺯ)

د تیموریانو واکمنۍ (1370–1506 ﺯ)

د ګورکانیانو واکمنۍ (1501–1738 ﺯ)

د صفویانو واکمنۍ (1510–1709 ﺯ)

د هوتکیانو واکمنۍ (1709–1738 ﺯ)

د افشاریانو واکمنۍ (1738–1747 ﺯ)

#معاصره_دوره/ شاهي عصر:

د ابداليانو يا دورانيانو واکمنۍ (1747-1826 ﺯ) 

د بارکزيو واکمنۍ (1826-1973 ﺯ)

د افغانستان لومړۍ جمهوريت (1973-1978 ﺯ) 

د افغانستان جمهوري ديموکراتيک (1978-1992 ﺯ)

د افغانستان اسلامي دولت (1992-1996 ﺯ)

د افغانستان اسلامي امارات (1996-2001 ﺯ)

د افغانستان اسلامي جمهوريت(2004-2021 ﺯ) 

#يادونه: لاندې نقشه د نړۍ د ابادو سيمو ده چې د آريانا خاوره هم پکې موجوده ده،

د يوناني لوى سکندر په وخت کې شاعر، رياضي، جغرافيه او ستور پوه (اراتوستينيز) ښکل کړې وه چې بيا په نولسمه ﺯېږديزه پيړۍ کې نوې شوه.